سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
182
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
حيوان مفترس بوده و مستعارله [ منيّه ] مىباشد . مقاله صاحب كشاف « زمخشرى » صاحب كشّاف يعنى زمخشرى ميگويد : از اسرار بلاغت و لطائف آن اينستكه ارباب بلاغت از ذكر شيئى كه مستعار مىباشد سكوت نموده سپس بطور رمز به آن اشاره مىكنند به اين نحو كه يكى از روادف و لوازمش را ذكر مىكنند و با اين رمز به مكان و موقعيّت مستعار تنبيه مينمايند مانند اينكه مىگويند : شجاع يفترس افتراسة ( پردلى دريد دريدنى ) در اين كلام تنبيه است براينكه مراد از [ شجاع ] شير مىباشد زيرا افتراس از روادف و لوازم آنست . شارح گويد : اينكلام زمخشرى صريح است در اينكه مستعار اسم مشبهبه بوده كه صريحا نامى از آن برده نشده ولى بطور رمز و بواسطه ذكر لوازمش به آن اشاره گرديده است و عنقريب كلامى خواهيم آورد كه برآنچه سكاكى در باب استعاره بالكنايه گفته دلالت دارد . شرح فارسى : توضيح قوله : هذا : يعنى خذ ذا . قوله : و لا هو مبنى على مناسبة لغويّة : زيرا اضمار تشبيه در نفس نقل لفظ به غير معنايش نيست تا مناسبت لغوى رعايت گرديده